जागतिक हेलियम बाजाराचे संतुलन आणि पूर्वानुमानक्षमता

सर्वात वाईट काळहेलियमतुटवडा ४.० संपायला हवा, पण त्यासाठी जगभरातील प्रमुख नियंत्रण केंद्रांचे स्थिर कामकाज, पुनरारंभ आणि प्रोत्साहन नियोजित वेळेनुसार साध्य होणे आवश्यक आहे. स्पॉट किमतीही अल्प कालावधीसाठी उच्च राहतील.

पुरवठ्यावरील निर्बंध, वाहतुकीवरील दबाव आणि वाढत्या किमती, यासोबतच युद्धे आणि अपघात, आरोग्यसेवा प्रणालीतील आव्हाने आणि सेमीकंडक्टरची प्रचंड मागणी, या सर्वांनी मिळून हेलियम पुरवठादारांसाठी एक अत्यंत बिकट परिस्थिती निर्माण केली. अबू धाबी येथे आयोजित 'मेना इंडस्ट्रियल गॅसेस २०२२' परिषदेच्या उद्घाटनप्रसंगी, जागतिक हेलियम क्षेत्राकडून आणि पुरवठा साखळीतील मेना प्रदेशाच्या भूमिकेवरून एक स्पष्ट संदेश मिळाला आहे की, आशावादी राहण्यास काही वाव असू शकतो – मग ते नवीन उत्पादनांच्या माध्यमातून असो किंवा पुनर्वापर क्षमता आणि बाजारपेठांच्या विकासाच्या माध्यमातून असो.

हेलियममुख्यतः गॅझप्रॉमच्या न्यू अमूर येथील मुख्य प्रकल्पात झालेल्या गॅस स्फोटामुळे बाजारावर अभूतपूर्व दबाव आला आहे. जर या वर्षी (२०२३) परिस्थिती सुधारली, तर पुरवठ्यात लक्षणीय योगदान देण्याची आणि किमती नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करण्याची क्षमता त्यात आहे.

खरं तर, फिल कॉर्नब्लुथ यांच्या मते, गॅझप्रॉम-अमूर गॅस प्रक्रिया प्रकल्प हा परिणाम करणारा सर्वात मोठा घटक असेल.हेलियमपुढील चार वर्षांत बाजारात. कोर्नब्लुथ म्हणाले की, हेलियम ४.० च्या तुटवड्याला कारणीभूत असलेले इतर घटक म्हणजे बीएलएमच्या क्रूड हेलियम एनरिचमेंट युनिटमधील बिघाड, कतारमधील नियोजित देखभाल, अल्जेरियातून अंशतः एलएनजी उत्पादनातून गॅसचे वळवणे, युक्रेनियन संघर्षामुळे युरोपला जाणाऱ्या समुद्राखालील पाइपलाइन आणि अगदी अलीकडे डार्विन प्लांटमधील ऑस्ट्रेलिया फीड गॅसचा साठा संपणे व हेवन केएस गॅस प्रोसेसिंग प्लांटला लागलेली आग. नवीन फॅब बांधकामामुळे आणि इलेक्ट्रॉनिक्सने एमआरआयला मागे टाकून प्रमुख अनुप्रयोग म्हणून स्थान मिळवल्यामुळे मागणीत सुमारे २-४% ची माफक वाढ होईल – ही माफक मागणी वाढ अशीच सुरू राहील.

जानेवारीच्या मध्यापासून जूनच्या मध्यापर्यंत, कच्चेहेलियमयूएस ब्युरो ऑफ लँड मॅनेजमेंट (BLM) येथील संवर्धन युनिट (CHEU) बंद पडल्याने कच्च्या हेलियमचे संवर्धन कमी झाले, ज्यामुळे फीडस्टॉक गॅस चार प्रमुख घटकांपर्यंत कमी झाला.हेलियमद्रवीकरण संयंत्रांमुळे, अंदाजे १०% जागतिक पुरवठा बाजारातून काढून घेतला जातो. जर बीएलएम (BLM) सातत्याने कार्यरत राहू शकले, तर सर्वात वाईट परिस्थितीसाठी...हेलियमतुटवडा ४.० संपायला हवा आणि २०२३ हे मुबलक पुरवठ्याकडे संक्रमणाचे वर्ष ठरू शकते, परंतु हे सर्व आमूर उत्पादनाच्या वेळेवर आणि प्रमाणावर अवलंबून आहे.

काही असू शकतातहेलियमअमूर येथील उत्पादन २०२३ च्या मध्यापासून सुरू होणार आहे, परंतु त्या तारखांबाबत अजूनही बरीच अनिश्चितता आहे. अर्थातच, युक्रेनमधील युद्धामुळे उत्पादन पुन्हा सुरू होण्यास विलंब होत आहे आणि निर्बंधांमुळे अमूरकडे व अमूरहून उत्पादने किंवा शिपिंग कंटेनर्सची वाहतूक अधिक कठीण होईल.

कॉर्नब्लुथ म्हणाले की, कतार आणि एक्सॉनमोबिलकडून आलेल्या खर्चाच्या धक्क्यांमुळे करार किमतींमध्ये तीव्र वाढ सुरूच राहील आणि स्पॉट किमतीही वाढण्याची शक्यता आहे. पुढील काही वर्षांसाठीचा दृष्टिकोन पुन्हा एकदा खूप अस्पष्ट आहे आणि तो २०२३ च्या अधिक स्थिरतेवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. अमूर प्रकल्प अखेरीस केव्हा पुन्हा सुरू होईल यावर पुन्हा एकदा लक्ष केंद्रित झाले आहे. जेव्हा अमूरचा पुरवठा बाजारात येईल तेव्हा किमती कमी होण्याची शक्यता आहे आणि २०२४ मध्ये पुरवठा मुबलक असेल, परंतु युक्रेन आणि रशियाच्या निर्बंधांसंदर्भातील अनिश्चितता पाहता, ही गोष्ट निश्चित नाही.

भविष्याबद्दल बोलायचे झाल्यास, कॉर्नब्लुथ यांनी संभाव्य प्रकल्प अद्यतने आणि जागतिक स्तरावर परिणाम करू शकणाऱ्या बाजार घटकांविषयी अधिक तपशील प्रदान केला.हेलियम२०२३ मध्ये व्यवसायात आणि अंतिमतः हेलियम टंचाई ४.० चा अंत करणे.

इर्कुत्स्क पेट्रोलियम कंपनी आपला नवीन यारक्तिन्स्की प्लांट सुरू करत आहे. हा प्रतिवर्षी २५० दशलक्ष घनफूट क्षमतेचा प्लांट आहे. पूर्ण क्षमतेने कार्यरत झाल्यावर तुटवडा संपवण्यासाठी हे पुरेसे नाही, पण त्यामुळे काहीसा दिलासा मिळेल. “२०२३ च्या पहिल्या तिमाहीच्या दृष्टिकोनाबद्दल बोलायचे झाल्यास, गॅझप्रॉम अलीकडे लोकांना सांगत आहे की त्यांची पहिली खेप एप्रिलपर्यंत येईल आणि दुसरी खेप फक्त काही महिने उशिरा येईल अशी त्यांना अपेक्षा आहे. पण केवळ गॅझप्रॉमने एप्रिलमध्ये प्लांट सुरू करणार असल्याचे सांगितले, याचा अर्थ तो होईलच असे नाही. तोपर्यंत,हेलियमबाजार ओव्हरसोल्ड राहील. पाच प्रमुख हेलियम कंपन्यांपैकी चार कंपन्या पुरवठ्याचे वाटप करत आहेत, तथापि, काही प्रकरणांमध्ये, बीएलएमने (BLM) आपला सीएचईयू (CHEU) पुन्हा सुरू केल्यापासून वाटपाची टक्केवारी वाढली आहे.

एकंदरीत, तुटवड्याच्या काळातील सर्वात वाईट टप्पा कदाचित संपला आहे. पण हे अमूर उत्पादनाच्या वेळेवर आणि प्रमाणावर अवलंबून आहे. जर अमूर सुरू झाले नाही, तर २०२३ च्या उर्वरित काळात आपल्याला तुटवडा जाणवेल. जर अमूर एप्रिलमध्ये सुरू झाले आणि दोन महिन्यांनंतर दुसरी ट्रेन आली व ती बऱ्यापैकी विश्वसनीयपणे धावत राहिली, तर आपल्याला तुटवड्यातून दिलासा मिळेल.

शेवटी, नेहमी विचारला जाणारा प्रश्न – केव्हा होईलहेलियमतुटवडा ४.० संपणार का? याचे उत्तर आशावादी आहे, आतापासून ९ ते १२ महिन्यांत. २०२३/२४ मध्ये आपल्याला पुन्हा आमूरवर लक्ष केंद्रित करावे लागेल. युक्रेन युद्धाचा विचार केल्यास, द्रवरूप हेलियमच्या निर्यातीला आतापर्यंत निर्बंधांमधून सूट देण्यात आली आहे. जानेवारी महिन्यापर्यंत, रशियन हेलियम निर्यातीवर निर्बंध लागू नव्हते. अर्थात, ही परिस्थिती कधीही बदलू शकते, आणि जर निर्बंधांमुळे गॅझप्रॉमच्या करारबद्ध भागीदारांना त्यांचे करार पूर्ण करण्यापासून रोखले गेले, तर त्यामुळे जागतिक बाजारपेठेवर आमूरच्या पुरवठ्याचा होणारा परिणाम कमी होऊ शकतो, त्याला विलंब होऊ शकतो आणि तो वाढू शकतो.हेलियम२०२४ पर्यंत तुटवडा ४.०.


पोस्ट करण्याची वेळ: ०१-मार्च-२०२३