उदात्त वायूक्रिप्टोएन आणिझेनॉनआवर्त सारणीच्या अगदी उजव्या बाजूला आहेत आणि त्यांचे व्यावहारिक व महत्त्वाचे उपयोग आहेत. उदाहरणार्थ, दोन्हीचा उपयोग प्रकाशासाठी केला जातो.झेनॉनवैद्यकशास्त्र आणि अणुतंत्रज्ञान या क्षेत्रांमध्ये अधिक उपयोग होत असल्याने, दोघांपैकी अधिक उपयुक्त आहे.
भूगर्भात मुबलक प्रमाणात आढळणाऱ्या नैसर्गिक वायूच्या विपरीत,क्रिप्टनआणिझेनॉनपृथ्वीच्या वातावरणाचा ते केवळ एक लहानसा अंश बनवतात. त्यांना गोळा करण्यासाठी, या वायूंना क्रायोजेनिक डिस्टिलेशन नावाच्या ऊर्जा-केंद्रित प्रक्रियेच्या अनेक फेऱ्यांमधून जावे लागते, ज्यामध्ये हवा पकडून सुमारे -३०० अंश फॅरेनहाइटपर्यंत थंड केली जाते. या अत्यंत थंड करण्यामुळे वायू त्यांच्या उत्कलन बिंदूनुसार वेगळे होतात.
एक नवीनक्रिप्टनआणिझेनॉनऊर्जा आणि पैसा वाचवणारे संकलन तंत्रज्ञान अत्यंत इष्ट आहे. संशोधकांचा आता असा विश्वास आहे की त्यांना असे एक तंत्र सापडले आहे, आणि त्यांची पद्धत 'जर्नल ऑफ द अमेरिकन केमिकल सोसायटी' मध्ये सविस्तरपणे मांडली आहे.
संघाने सिलिकोॲल्युमिनोफॉस्फेट (SAPO) नावाचा एक स्फटिक संश्लेषित केला, ज्यामध्ये अतिशय लहान छिद्रे असतात. कधीकधी या छिद्रांचा आकार क्रिप्टॉन अणू आणि एका अणूच्या आकाराच्या दरम्यान असतो.झेनॉनअणू. लहानक्रिप्टनलहान अणू छिद्रांमधून सहजपणे जाऊ शकतात, तर मोठे झेनॉन अणू अडकून राहतात. अशा प्रकारे, सॅपो (SAPO) एका आण्विक चाळणीप्रमाणे कार्य करते. (चित्र पहा.)
त्यांच्या नवीन उपकरणाचा वापर करून लेखकांनी दाखवून दिले कीक्रिप्टनपेक्षा ४५ पट वेगाने पसरतेझेनॉनत्यातून सामान्य तापमानावर निष्क्रिय वायूंच्या विलगीकरणातील त्याची कार्यक्षमता दिसून आली. पुढील प्रयोगांमधून असे दिसून आले की, झेनॉनला या लहान छिद्रांमधून जाण्यासाठी संघर्ष करावा लागला इतकेच नाही, तर तो सॅपो क्रिस्टल्सवर अधिशोषित होण्याची प्रवृत्तीही दाखवत होता.
ACSH ला दिलेल्या मुलाखतीत लेखकांनी सांगितले की, त्यांच्या पूर्वीच्या विश्लेषणातून असे दिसून आले आहे की, त्यांच्या पद्धतीमुळे संकलनासाठी लागणारी ऊर्जा कमी होऊ शकते.क्रिप्टनआणि झेनॉनमध्ये सुमारे ३० टक्क्यांनी वाढ. जर हे खरे असेल, तर औद्योगिक शास्त्रज्ञ आणि फ्लोरोसेंट दिव्यांच्या शौकिनांना अभिमान बाळगण्यासारखे बरेच काही असेल.
स्रोत: झुहुई फेंग, झाओवांग झोंग, समेह के. एलसैदी, जॅक बी. जासिन्स्की, राजामणी कृष्णा, प्रवीण के. तल्लापल्ली, आणि मोईसेस ए. कॅरिऑन. “चॅबाझाइट झिओलाइट मेम्ब्रेन्सवर Kr/Xe विलगीकरण”, जे. एम. केमिकल. प्रकाशन तारीख (इंटरनेट): २७ जुलै, २०१६. लेख शक्य तितक्या लवकर. DOI: 10.1021/jacs.6b06515
डॉ. ॲलेक्स बेरेझोव्ह हे पीएचडी सूक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ, विज्ञान लेखक आणि वक्ते आहेत, जे अमेरिकन कौन्सिल ऑन सायन्स अँड हेल्थसाठी छद्मविज्ञानाचे खंडन करण्यात विशेषज्ञ आहेत. ते 'यूएसए टुडे'च्या लेखक मंडळाचे सदस्य आणि 'द इनसाइट ब्युरो'मध्ये अतिथी वक्ते देखील आहेत. यापूर्वी, ते 'रिअलक्लियरसायन्स'चे संस्थापक संपादक होते.
अमेरिकन कौन्सिल ऑन सायन्स अँड हेल्थ ही अंतर्गत महसूल संहितेच्या कलम 501(c)(3) अंतर्गत कार्यरत असलेली एक संशोधन आणि शैक्षणिक संस्था आहे. देणग्या पूर्णपणे करमुक्त आहेत. ACSH ला कोणतीही देणगी मिळत नाही. आम्ही दरवर्षी प्रामुख्याने व्यक्ती आणि संस्थांकडून निधी उभारतो.
पोस्ट करण्याची वेळ: १५ जून २०२३
