चिप उत्पादकांना नव्या आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. कोविड-१९ महामारीमुळे पुरवठा साखळीत समस्या निर्माण झाल्याने, या उद्योगावर नवीन धोके निर्माण झाले आहेत. सेमीकंडक्टर उत्पादनात वापरल्या जाणाऱ्या निष्क्रिय वायूंच्या (नोबल गॅसेस) जगातील सर्वात मोठ्या पुरवठादारांपैकी एक असलेल्या रशियाने, ज्या देशांना ते शत्रू मानतात, त्या देशांना होणाऱ्या निर्यातीवर निर्बंध घालण्यास सुरुवात केली आहे. हे तथाकथित “निष्क्रिय” वायू आहेत, जसे की...निऑन, आर्गॉन आणिहेलियम.
युक्रेनवर आक्रमण केल्याबद्दल मॉस्कोवर निर्बंध लादलेल्या देशांवर पुतिन यांचा आर्थिक प्रभाव टाकण्याचे हे आणखी एक साधन आहे. युद्धापूर्वी, रशिया आणि युक्रेन मिळून पुरवठ्यापैकी सुमारे ३० टक्के वाटा उचलत होते.निऑनबेन अँड कंपनीच्या मते, सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक घटकांसाठी लागणाऱ्या गॅसची निर्यात थांबली आहे. हे निर्यात निर्बंध अशा वेळी आले आहेत, जेव्हा उद्योग आणि त्याचे ग्राहक सर्वात मोठ्या पुरवठा संकटातून बाहेर पडू लागले आहेत. एलएमसी ऑटोमोटिव्हच्या मते, गेल्या वर्षी चिप्सच्या तुटवड्यामुळे वाहन उत्पादकांनी वाहन उत्पादनात मोठी कपात केली होती. वर्षाच्या दुसऱ्या सहामाहीत वितरणात सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.
निऑनसेमीकंडक्टर उत्पादनात महत्त्वाची भूमिका बजावते कारण त्यात लिथोग्राफी नावाची प्रक्रिया समाविष्ट आहे. हा वायू लेसरद्वारे निर्माण होणाऱ्या प्रकाशाची तरंगलांबी नियंत्रित करतो, ज्यामुळे सिलिकॉन वेफरवर 'खुणा' कोरल्या जातात. युद्धापूर्वी, रशिया कच्चा माल गोळा करत असे.निऑनआपल्या पोलाद कारखान्यांमध्ये उप-उत्पादन म्हणून ते मिळवले जात असे आणि शुद्धीकरणासाठी युक्रेनला पाठवले जात असे. दोन्ही देश सोव्हिएत काळातील निष्क्रिय वायूंचे प्रमुख उत्पादक होते, ज्याचा उपयोग सोव्हिएत युनियनने लष्करी आणि अंतराळ तंत्रज्ञान तयार करण्यासाठी केला होता, तरीही युक्रेनमधील युद्धामुळे या उद्योगाच्या क्षमतांना कायमस्वरूपी नुकसान पोहोचले. मारियुपोल आणि ओडेसासह युक्रेनच्या काही शहरांमधील भीषण लढाईमुळे औद्योगिक जमीन उद्ध्वस्त झाली आहे, ज्यामुळे या प्रदेशातून माल निर्यात करणे अत्यंत कठीण झाले आहे.
दुसरीकडे, २०१४ मध्ये रशियाने क्रिमियावर केलेल्या आक्रमणापासून, जागतिक सेमीकंडक्टर उत्पादकांचे त्या प्रदेशावरील अवलंबित्व हळूहळू कमी झाले आहे. पुरवठ्याचा वाटानिऑनयुक्रेन आणि रशियामधील गॅसचा पुरवठा ऐतिहासिकदृष्ट्या ८०% ते ९०% च्या दरम्यान राहिला आहे, परंतु २०१४ पासून त्यात एक तृतीयांशपेक्षा कमी घट झाली आहे. रशियाच्या निर्यात निर्बंधांचा सेमीकंडक्टर उत्पादकांवर काय परिणाम होईल हे आताच सांगणे खूप घाईचे ठरेल. आतापर्यंत, युक्रेनमधील युद्धामुळे चिप्सच्या नियमित पुरवठ्यात कोणताही व्यत्यय आलेला नाही.
परंतु, जरी उत्पादकांनी या प्रदेशातील पुरवठ्यातील तूट भरून काढली, तरी त्यांना या महत्त्वाच्या नोबल गॅससाठी अधिक किंमत मोजावी लागू शकते. त्यांच्या किमतींचा मागोवा घेणे अनेकदा कठीण असते, कारण बहुतेक व्यवहार खाजगी दीर्घकालीन करारांद्वारे केले जातात. परंतु, तज्ञांचा हवाला देत सीएनएनने दिलेल्या वृत्तानुसार, युक्रेनवरील आक्रमणापासून निऑन गॅसच्या कराराची किंमत पाच पटीने वाढली आहे आणि ती तुलनेने दीर्घ काळासाठी याच पातळीवर राहील.
तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दिग्गज सॅमसंगचे मुख्यालय असलेल्या दक्षिण कोरियाला याचा पहिला फटका बसेल, कारण ते जवळजवळ पूर्णपणे मौल्यवान वायूंच्या आयातीवर अवलंबून आहे आणि अमेरिका, जपान व युरोपच्या विपरीत, त्यांच्याकडे उत्पादन वाढवू शकणाऱ्या मोठ्या वायू कंपन्या नाहीत. गेल्या वर्षी, सॅमसंगने अमेरिकेत इंटेलला मागे टाकून जगातील सर्वात मोठी सेमीकंडक्टर उत्पादक कंपनी बनण्याचा मान मिळवला. महामारीच्या दोन वर्षांनंतर, आता देश आपली चिप उत्पादन क्षमता वाढवण्यासाठी स्पर्धा करत आहेत, ज्यामुळे ते जागतिक पुरवठा साखळीतील अस्थिरतेच्या भीषण परिणामांना सामोरे जात आहेत.
इंटेलने अमेरिकी सरकारला मदत करण्याची तयारी दर्शवली आणि या वर्षाच्या सुरुवातीला दोन नवीन कारखान्यांमध्ये २० अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करण्याची घोषणा केली. गेल्या वर्षी, सॅमसंगनेही टेक्सासमध्ये १७ अब्ज डॉलर्सचा कारखाना उभारण्याचे वचन दिले होते. चिप उत्पादनात वाढ झाल्यामुळे निष्क्रिय वायूंची मागणी वाढू शकते. रशिया आपल्या निर्यातीवर मर्यादा घालण्याची धमकी देत असल्याने, चीन सर्वात मोठ्या विजेत्यांपैकी एक ठरू शकतो, कारण त्याच्याकडे सर्वात मोठी आणि सर्वात नवीन उत्पादन क्षमता आहे. २०१५ पासून, चीन आपल्या स्वतःच्या सेमीकंडक्टर उद्योगात गुंतवणूक करत आहे, ज्यामध्ये इतर औद्योगिक उत्पादनांमधून निष्क्रिय वायू वेगळे करण्यासाठी आवश्यक उपकरणांचा समावेश आहे.
पोस्ट करण्याची वेळ: २३ जून २०२२
