जेव्हा आपण फुटबॉलचे सामने पाहतो, तेव्हा आपल्याला अनेकदा हे दृश्य दिसते: एखादा खेळाडू धडक बसल्यामुळे किंवा घोट्याला मुरगळ आल्यामुळे जमिनीवर पडल्यावर, संघाचा डॉक्टर हातात स्प्रे घेऊन लगेच धावत येतो, दुखापत झालेल्या भागावर काही वेळा स्प्रे मारतो आणि तो खेळाडू लवकरच मैदानात परत येऊन खेळात सहभागी होऊ लागतो. तर, या स्प्रेमध्ये नेमके काय असते?
स्प्रेमधील द्रव हे एक सेंद्रिय रसायन आहे ज्याला म्हणतातइथिल क्लोराइडक्रीडांगणाचे 'रसायनशास्त्रज्ञ' म्हणून सर्वत्र ओळखले जातात.इथिल क्लोराइडसामान्य दाब आणि तापमानात वायू असतो. उच्च दाबाखाली त्याचे द्रवीकरण केले जाते आणि नंतर स्प्रे कॅनमध्ये भरले जाते. जेव्हा खेळाडूंना दुखापत होते, जसे की मऊ उतींना ठेच लागणे किंवा स्नायू दुखावणे,इथिल क्लोराइडजखमी भागावर फवारले जाते. सामान्य दाबाखाली, द्रवाचे त्वरीत वायूमध्ये रूपांतर होते.
भौतिकशास्त्रामध्ये आपल्या सर्वांचा याच्याशी संबंध आलेला आहे. द्रवांचे बाष्पीभवन होताना त्यांना मोठ्या प्रमाणात उष्णता शोषून घ्यावी लागते. या उष्णतेचा काही भाग हवेतून आणि काही भाग मानवी त्वचेतून शोषला जातो, ज्यामुळे त्वचा पटकन गोठते, त्वचेखालील केशवाहिन्या आकुंचन पावतात आणि रक्तस्त्राव थांबतो, तसेच लोकांना वेदना जाणवत नाहीत. हे वैद्यकशास्त्रातील स्थानिक भूल देण्यासारखेच आहे.
इथिल क्लोराइडहा एक रंगहीन वायू असून त्याला ईथरसारखा वास असतो. तो पाण्यात किंचित विरघळतो, परंतु बहुतेक सेंद्रिय द्रावकांमध्ये विरघळतो.इथिल क्लोराइडयाचा उपयोग प्रामुख्याने टेट्राएथिल लेड, एथिल सेल्युलोज आणि एथिलकार्बाझोल रंगांसाठी कच्चा माल म्हणून केला जातो. याचा उपयोग धूर निर्माणक, शीतलक, स्थानिक भूल देणारे औषध, कीटकनाशक, एथिलेटिंग एजंट, ओलेफिन पॉलिमरायझेशन द्रावक आणि गॅसोलीन अँटी-नॉक एजंट म्हणूनही केला जाऊ शकतो. याचा उपयोग पॉलीप्रोपिलीनसाठी उत्प्रेरक म्हणून आणि फॉस्फरस, सल्फर, तेल, रेझिन, मेण आणि इतर रसायनांसाठी द्रावक म्हणूनही केला जाऊ शकतो. याचा उपयोग कीटकनाशके, रंग, औषधे आणि त्यांच्या मध्यवर्ती पदार्थांच्या संश्लेषणातही केला जातो.
पोस्ट करण्याची वेळ: ३० जुलै २०२५
