विमानाचे दिवे हे विमानाच्या आत आणि बाहेर लावलेले वाहतूक दिवे (ट्रॅफिक लाईट्स) असतात. यामध्ये प्रामुख्याने लँडिंग टॅक्सी लाईट्स, नेव्हिगेशन लाईट्स, फ्लॅशिंग लाईट्स, व्हर्टिकल आणि हॉरिझॉन्टल स्टेबिलायझर लाईट्स, कॉकपिट लाईट्स आणि केबिन लाईट्स इत्यादींचा समावेश होतो. मला विश्वास आहे की अनेक लहान भागीदारांना असा प्रश्न पडेल की, विमानावरील दिवे जमिनीवरून दूरवरून कसे दिसतात, ज्याचे श्रेय आम्ही आज सादर करणार असलेल्या घटकाला दिले जाऊ शकते –क्रिप्टन.

विमान स्ट्रोब लाइट्सची रचना

जेव्हा विमान जास्त उंचीवर उडत असते, तेव्हा विमानाच्या बाहेरील दिव्यांना तीव्र कंपने आणि तापमान व दाबातील मोठे बदल सहन करता आले पाहिजेत. विमानातील दिव्यांचा वीजपुरवठा बहुतेकदा २८V DC असतो.

विमानाच्या बाहेरील बहुतेक दिवे कवच म्हणून उच्च-शक्तीच्या टायटॅनियम मिश्रधातूचे बनलेले असतात. ते मोठ्या प्रमाणात निष्क्रिय वायू मिश्रणाने भरलेले असते, ज्यापैकी सर्वात महत्त्वाचे आहेक्रिप्टॉन वायूआणि मग आवश्यक रंगानुसार वेगवेगळ्या प्रकारचे निष्क्रिय वायू टाकले जातात.

तर काक्रिप्टनसर्वात महत्त्वाचे? याचे कारण असे की, क्रिप्टॉनची पारगम्यता खूप जास्त असते आणि पारगम्यता म्हणजे पारदर्शक वस्तू किती प्रमाणात प्रकाश प्रसारित करते याचे प्रमाण होय. म्हणून,क्रिप्टॉन वायूउच्च-तीव्रतेच्या प्रकाशासाठी जवळजवळ एक वाहक वायू बनला आहे, जो खाण कामगारांचे दिवे, विमानांचे दिवे, ऑफ-रोड वाहनांचे दिवे इत्यादींमध्ये उच्च-तीव्रतेच्या प्रकाशासोबत काम करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो.

क्रिप्टॉनचे गुणधर्म आणि निर्मिती

दुर्दैवाने,क्रिप्टनसध्या ते फक्त संकुचित हवेद्वारे मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे. अमोनिया संश्लेषण पद्धत, अणुविखंडन निष्कर्षण पद्धत, फ्रिऑन शोषण पद्धत इत्यादी इतर पद्धती मोठ्या प्रमाणावरील औद्योगिक तयारीसाठी योग्य नाहीत. हे देखील एक कारण आहे कीक्रिप्टनदुर्मिळ आणि महाग आहे.

क्रिप्टॉनमध्येही अनेक मनोरंजक गुणधर्म आहेत.

क्रिप्टनते विषारी नाही, परंतु त्याचे भूल देणारे गुणधर्म हवेपेक्षा ७ पटींपेक्षा जास्त असल्याने, त्यामुळे गुदमरल्यासारखे होऊ शकते.

५०% क्रिप्टॉन आणि ५०% हवा असलेल्या वायूच्या श्वसनामुळे होणारी भूल ही वातावरणीय दाबाच्या ४ पट दाबाने हवा श्वासात घेण्यासारखी आणि ३० मीटर खोलीवर डुबकी मारण्यासारखी असते.

क्रिप्टॉनचे इतर उपयोग

काहींचा वापर तापदीप्त दिव्यांमध्ये हवा भरण्यासाठी केला जातो.क्रिप्टनविमानतळाच्या धावपट्टीच्या रोषणाईसाठीही याचा वापर केला जातो.

याचा वापर इलेक्ट्रॉनिक्स आणि विद्युत प्रकाश स्रोत उद्योगांमध्ये, तसेच गॅस लेझर्स आणि प्लाझ्मा जेट्समध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
वैद्यकशास्त्रात,क्रिप्टनसमस्थानिकांचा वापर ट्रेसर म्हणून केला जातो.
कणांच्या मार्गांचा शोध घेण्यासाठी द्रव क्रिप्टॉनचा वापर बबल चेंबर म्हणून केला जाऊ शकतो.
किरणोत्सर्गीक्रिप्टनयाचा उपयोग बंद पात्रांमधील गळती शोधण्यासाठी आणि पदार्थाच्या जाडीची सातत्यता निश्चित करण्यासाठी केला जाऊ शकतो, तसेच यापासून विजेची आवश्यकता नसलेले अणु दिवे देखील बनवता येतात.